ชาวไทยเชื้อสายเขมรถิ่นไทยที่ จ.บุรีรัมย์ ต่างนำเครื่องเซ่นไหว้ มาทำพิธีแซนโฎนตา บูชาบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว ตามประเพณีความเชื่อโบราณ ของชาวไทยเชื้อสายเขมร และแสดงออกถึงความกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณ สร้างความรัก ความผูกพันของคนในครอบครัวและเครือญาติ
บุรีรัมย์ / เมื่อเวลา 16.30 น.วันที่ 10 ต.ค.69 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ชาวบ้านที่บ้านตะไก้ หมู่ที่ 5 ต.ห้วยราชา อ.ห้วยราช จ.บุรีรัมย์ ที่มีเชื้อสายเขมรถิ่นไทย ต่างนำข้าวของเครื่องใช้ส่วนตัว มีทั้งเสื้อผ้า ผ้าถุง ผ้าซิ่น ผ้าโสร่ง ผ้าไหม และข้าวปลา อาหาร เนื้อหมู เนื้อไก่ ขนม ข้าวต้มมัด ข้าวต้มมัดหางยาว กระยาสารท ผลไม้เหล้า เบียร์ น้ำอัดลม และน้ำเปล่า
ใส่กระเชอโฎนตา มาทำการเซ่นไหว้บูชาบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว เนื่องในพิธีแซนโฎนตา ประจำปี 2569 หรือในวันสารทใหญ่เขมร หรือที่ตามภาษาเขมรท้องถิ่นบุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ จะเรียกว่า ไงเบ็ญทม (อ่านว่า-งัย-เบ็น-ทม) เป็นวันแรม 14 ค่ำ เดือน 10 ซึ่งในปีนี้ตรงกับวันเสาร์ที่ 10 ต.ค.69
ถือเป็นอีกวันสำคัญหนึ่ง ของชาวไทยเชื้อสายเขมรถิ่นไทย ที่ในแต่ละบ้านมาจะมารวมตัวกัน จัดพิธีแซนโฎนตา บูชาบรรพรุษ หรือญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว ให้มารวมกัน เพื่อมารับเครื่องเซ่นไหว้บูชาจากลูกหลาน ซึ่งจะมีการทำพีเซ่นไหว้ เพื่อเรียกบรรพบุรุษตลอดทั้งวันทั้งคืน
โดยในพิธีดังกล่าว บางบ้านจะมีการเริ่มเซ่นไหว้ตั้งแต่เช้าตรู่ และบางหมู่บ้านจะเริ่มในช่วงเย็น ซึ่งที่หมู่บ้านตะไก้ ต.ห้วยราชา อ.ห้วยราช จ.บุรีรัมย์ ผู้คนในครอบครัวทุกคน รวมถึงลูกหลานที่ทำงานต่างจังหวัด ก็ได้เดินทางมาร่วมพิธีแซนโฎนตากันอย่างพร้อมหน้าพร้อมตากัน เพื่อรำลึกถึงบรรพบุรุษ ซึ่งจะมีการเซ่นไหว้กันตลอดทั้งคืน
จากนั้นในช่วงเช้าวันที่ 11 ต.ค.69 ซึ่งเป็นวันแรม 15 ค่ำเดือน 10 หรือเรียกว่า ไงเบ็ญตู๊จ (อ่านว่า-งัย-เบ็น-ตู๊ด) ชาวบ้านจากแต่ละครัวเรือน ก็จะพากันไปทำบุญตักบาตร ฟังเทศน์ฟังธรรมที่วัด เพื่ออุทิศบุญกุศล พร้อมทำพิธีส่งผู้ที่ล่วงลับ ให้กลับไปคืนยังยมโลกตามความเชื่อ โดยในห้วงวันดังกล่าวทั้ง 2 วันนี้ ลูกหลานชาวเขมรท้องถิ่นไทย ในแถบจังหวัดอีสานใต้ บุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ ที่ได้ไปทำงานยังพื้นที่ต่าง ๆ ก็จะเดินทางกลับมาหาครอบครัวกันอย่างพร้อมหน้าพร้อมตา เพื่อร่วมทำบุญอุทิศส่วนกุศลแก่บรรพบุรุษ ซึ่งถือเป็นการแสดงออกถึงความกตัญญูกตเวที ต่อบรรพบุรุษผู้มีพระคุณ คล้ายๆกับในวันสายจีนวันสารทจีนและสารทไทย
ทั้งนี้ ประเพณีแซนโฎนตา ถือเป็นกุศโลบายอย่างหนึ่งของคนโบราณ ที่มีจุดมุ่งหมายให้ลูกหลาน ได้แสดงออกถึงความกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณ และมีโอกาสได้พบปะญาติมิตร เพื่อสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ได้พึ่งพาอาศัยช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ลักษณะคล้ายๆกับประเพณีท้องถิ่นของชาวไทยเชื้อสายต่างๆ อาทิ ตรุษจีน ของชาวไทยเชื้อสายจีนเป็นต้น ทั้งยังเชื่อว่าวันแซนโฎนตานี้ ถ้าลูกหลานคนใดไม่ได้จัดทำ หรือไม่ไปร่วมแซนโฎนตาโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้วอาจจะไม่พอใจ ส่งผลให้การทำมาหากิน ไม่ราบรื่น จิตใจเป็นกังวลไม่เป็นสุข และถึงเจ็บไข้ได้ป่วย ด้วยความเชื่ออย่างนี้ทุกคนจึงพยายามไปร่วมพิธี หรือไม่ก็จัดเครื่องเซ่นไหว้ที่บ้านของตนเอง “แซนโฎนตา”
บัญชา สายกลิ่น /รายงาน
Leave a Reply